صورت نياز مردم به جابه جايي، مي توانند به جاده دسترسي داشته باشند . به طور كلي ، به ازا ي هر 50 هزار نفر جمعيت ، يكي از

[ اين پارك ها مورد نياز است. [ 1

-3-1-1-1 طبقه بندي پارك ها براساس عملكرد

براساس چگونگي كاركرد اصلي پارك، مي توان پارك ها را طبقه بندي كرد كه در زير به آن ها اشاره م يشود:

پارك تفريحي

پاركي است كه تفريح و تفر ج در آن ، هدف اصلي مراجعه كنندگان محسوب مي شود. در اين پارك ها مكان ها و محل هايي براي

برآوردن نياز تفريحي مردم نيز، احداث شده است؛ مانند: زمين بازي، استخر تفريحي و....

پارك تجاري

پاركي است كه فضاي داخلي آن ، به طور عمده از اماكن تجاري تشكيل شده باشد و هدف اصلي مراجعه كنندگان به آن، برقراري

ارتباطات تجاري است؛ مانند: نمايشگاه بين المللي.

پارك صنعتي

اين پارك ها در محدوده ي كارخانجات و كارگاه هاي صنعتي احداث مي شوند و از جنبه هاي تفريحي براي عموم مردم برخوردار

نيستند؛ زيرا هدف اصلي از احداث آن ها كاهش آلودگي هواي ناشي از فعاليت هاي صنعتي است.

پارك ورزشي

پاركي است كه به منظور بالا بردن قابليت هاي ورزشي و همچنين ، زيباسازي محوطه هاي اطراف زمين هاي و رزشي ايجاد

مي شود؛ مانند: مجموعه ي ورزشي آزادي.

پارك علمي

پاركي است كه براي ايجاد و افزايش قابليت هاي علمي، برقراري گردهم آيي و هم انديشي هاي علمي در يك شهر احداث

مي شود. هدف از احداث اين پارك ها برقراري ارتباط بين مجموعه هاي علمي متنوع در كنار يكديگر اس ت؛ مانند : پارك علم و

فن آوري.

پارك آموزشي

هدف اصلي از احداث و يا استفاده از اين پارك ها فراگيري آموزش است . اين آموزش مي تواند در زمينه هاي علمي ( باغ

گياه شناسي و يا اكوپارك ها)، فرهنگي (باغ كتاب) و اجتماعي (پارك ترافيك) باشد.

بعد از بيان به تعاريف مربوط به پارك ها، مقوله ي باغ ها مورد بررسي قرار مي گيرد.

-2-1-1 باغ ها

باغ، عبارت است از فضاي سبز محصور يا نيمه محصوري كه در مالكيت اشخاص خاص حقيقي و حقوقي قرار دارد و تنها بخشي

از مردم م يتوانند از آن استفاده كنند. چنان چه باغ، خصوصي باشد كاربري آن براساس نياز مالك تعيين مي شود و اگر باغ، نيمه عمومی

باشد مي تواند از عملكردهاي فضاي سبز در زمين ه هاي اجتماعي و زيست محيطي برخوردار شود. از جمله ي باغ هاي نيمه عمومي ،

مي توان به فضاهاي اطراف ساختمان هاي اداري (باغ اداري )؛ فضاهاي اطراف كاخ ها و موزه ها (باغ موزه يا باغ تاريخي )، فضاهاي

اطراف محوط ههاي آموزشي (پرديس هاي علمي) و فضاهاي اطراف مراكز درماني ( باغ درماني) اشاره كرد.

در مورد باغ ها به ويژه باغ هاي خصوصي ، اشاره به اين نكته الزامي است كه اين باغ ها در مالكيت اشخاص قرار دارند و از لحاظ

مديريت و برنامه ريزي جامع در سطح شهر ، خارج از مسوو ليت م ديران شهر ي قرار دارند . از اين رو امروزه اين باغ ها به ويژه در اثر

افزايش قيمت زمين، در معرض خطرنابودي قرار گرفته اند.

با اشاراتي كه در مورد شناسايي باغ ها صورت گرفت، فضاهاي سبز پهنه اي به طور كامل معرفي شدند. و اينك فضاهاي سبز خطي

معرفي مي شوند.

-2-1 فضاي سبز خطي

فضاهاي سبز خطي، در برگيرند هي فضاهاي سبز معابر و كمربندهاي سبز هستند.

-1-2-1 كمربندهاي سبز

اين كمربندها از توده هاي خطي سبز تشكيل شده اند كه در اطراف شهرها احداث م يشوند. اين كمربند سبز، به تثبيت شكل شهر

و جلوگيري از تجاوز شهر به حريم هاي خارج از آن كمك مي كند؛ ضمن اين كه م ي تواند عهده دار وظايف زيست محيطي ، از جمله

مباني معماري فضاي » بادشكن (در شهرهاي در معرض وزش باد شديد ) و يا كاه ندگي آلودگي هاي صدا و صوت نيز باشد . در كتاب

[ به نوعي از اين كمربندها كه حدود مناطق را در شهر تعيين م يكنند، نيز اشاره شده است. [ 3 ،« سبز شهري

-2-2-1 فضاي سبز معابر

فضاي سبز معابر، براساس نوع معبر، مي تواند مورد بررسي قرار گيرد و به دو دسته ي گذرگاه ها و ميدان ها تقسيم شود.

-1-2-2-1 ميادين

اين فضاها به عرصه هاي پيش بيني شده در تقاطع هاي مهم اطلاق م ي شود و هدف از احداث آن ه ا، علاوه بر جنبه هاي

زيباشناسي، جلوگيري و كنترل برخي از پيامدهاي منفي ترافيك است.

-2-2-2-1 فضاي سبز گذرگا هها

گذرگاه ها اعم از اي ن كه خيابان باشند يا اتوبان ، تندرو باشند يا كندرو ، تعيين كننده ي سه نوع فضاي سبز حاشيه اي، رفيوژ ميداني و

فضاهاي اصلاحي ترافيك هستند، هر چند، عملكرد اين گونه فضاها بستگي مستقيم به نوع گذرگاه دارد.

- فضاي سبز حاشيه اي- ب هطور عمده تعريف كننده ي حريم گذرگاه ها و مناطق مسكوني اطراف آ نها است. اين فضا در معابري

كه داراي مسير پيا ده رو هستند ، در تامين سايه ايفاي نقش مي كنند. همچنين، در دسترسي هاي كندرو نيز، عهده دار كنترل

صدا و نور هستند . اين فضاها در مسيرهاي تندرو، از عملكرد زيباشناسي برخوردارند و در كنترل آلودگي هوا نيز دخالت

مي كنند.

- رفيوژ مياني - عبارت است از فضاهاي سبزي كه در وسط و در طول مسير راه ها، براي پيشگيري از آسيب نور جهت مقابل و

زيباسازي مسير ساخته م يشوند. اين فضاها مي توانند تفكيك كننده ي دو باند حركتي در طول مسير باشند.

- فضاهاي اصلاح ترافيك- فضاهايي هستند كه در طراحي هاي شهري به منظور ايجاد ارتباط بين دو گذر تعريف مي شوند. اين

فضاها كه به انواع مختلف : لچكي، رمپ و لوپ شناخته مي شوند، در تعريف كالبد شهر و شبكه هاي ارتباطي آن ، نقش

عمده اي دارند . فضاها اصلاح ترافيك، اغلب عملكرد زيبا سازي را بر عهده دارند و به دليل آن كه لازم است براي رانندگان

محدوديت ديد ايجاد نشود، در اين فضاها از درختان استفاده نمي شود.

-3-1 فضاي سبز عمودي

توسعه ي فضاي سبز شهري و توزيع عادلانه ي آن در محله ها به خصوص در مراكز شهرها، به گونه اي كه متناسب با ساخت و ساز

شهري باشد ، به منزله ي يكي از راهبردهاي توسع هي پايدار شهري تلقي مي شود. نياز انسان شهرنشين به طبيعت، چشم اندازهاي

بصري مناسب و كاهش آلودگي هاي محيط ازيك سو و نياز به تجديد نظر در مصرف انرژي و ضرورت بهين ه سازي كاربرد حامل هاي

انرژي، از جمله مسايل مهم مديريت شهري به شمار مي رون د. توسعه ي فضاي سبز عمودي ، به معناي ايجاد سطوح سبز در

ساختمان هاي شهري است و شامل بام هاي سبز و ديوارهاي سبز م ي شود. فضاي سبز عمودي، داراي كاركردهاي گوناگوني است كه

از آن جمله ، مي توان به زيباسازي محيطي ، كاهش آلودگي محيطي، ذخيره سازي انرژي، كنترل باران هاي سيلابي، تامين مواد غذايي

[ و حفظ تنوع زيستي شهري اشاره كرد. [ 4

از ديدگاه اكولوژيك ، امكان پيوسته نمودن سطوح سبز ، ميزان در سطح شهر پايداري اكولوژيكي شهر را افزايش مي دهد و

مي تواند در كاهش دماي جزيره شهري، كنترل آلودگي و ديگر مزاياي زيست محيطي احداث فضاي سبز در شهرها موثر باشد